Category Archive

ਹਕੀਕਤਾਂ

ਪਰਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਪਰਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਮਾਸੀ ਦੇਵੀਪਰ੍ਹਾਂ--ਖ਼ਲਾਅ ਵਿਚ ਦੇਖਦਾਂਬੈਠੀ ਹੈ ਮਾਸੀ ਦੇਵੀਚੁਲ੍ਹੇ ’ਚ ਭਰ ਰਹੀਲੱਕੜ ਦਾ ਬੂਰਾਰੋਟੀਆਂ ਦੇ ਆਹਰ ਲਈ 'ਰਾਜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਮੁਲਤਾਨ’ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਕੇ ਸੁਣਾਂਦੀ ਸੀ--ਜਦੋਂ ...

Read More
ਮੁੱਠ ਕੁ ਮਿੱਟੀ - ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ

ਮੁੱਠ ਕੁ ਮਿੱਟੀ - ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ

ਚਾਚੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਜਿਵੇਂ ਰਹਿਰਾਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਅੱਖਰ ਵੱਧ ਘੱਟ ਕਹਿ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਪੁੰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਹੀ ਭਾਗੀ ਨਾ ਬਣ ...

Read More
ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ - ਸੁਰਜੀਤ ਗਿੱਲ

ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ - ਸੁਰਜੀਤ ਗਿੱਲ

ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਜਨਮ ਪਿੱਛੋਂ ਮਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੇ ਉਸਦੀ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ...

Read More
ਸੰਯੋਗ - ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ

ਸੰਯੋਗ - ਜੋਗਿੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ

ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਜੀਊਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਰਹੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਰ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਘਰ ਵਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ...

Read More
ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਸੱਸਾ - ਐੱਸ.ਤਰਸੇਮ

ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਸੱਸਾ - ਐੱਸ.ਤਰਸੇਮ

ਮੇਰੇ ਅਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੰਡਤ ਕਪੂਰ ਚੰਦ ਦੇ ਬਣਾਏ ਟੇਵੇ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਬਿਸ਼ੰਭਰ ਦਾਸ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਸੀ ਮੇਰੀ ਜਨਮ ਰਾਸ਼ੀ। ਮੈਥੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋ...

Read More
1953 ਦੀ ਕਣਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ

1953 ਦੀ ਕਣਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ

ਜਦੋਂ ਕਣਕ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਬੱਲੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਾਣਿਆਂ ਦੇ ਬੋਝ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ, ਕਿਸਾਨ ਦੀ ...

Read More
ਰਵਿੰਦਰ ਸਹਿਰਾਅ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਰਵਿੰਦਰ ਸਹਿਰਾਅ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਸਨੋ ਫੌਲ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚੇ ਰਾਤ ਭਰ ਦੀ ਸਨੋ ਨੇਧਰਤ ’ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀਟੀ ਵੀ ’ਤੇ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾਐਲਾਨ ਸੁਣ ਕੇਬੱਚੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂਦਿਨ ਭਰ ਖੇਡਣਗੇਖੇਡਾਂ ਉ...

Read More
ਇਬਾਰਤ ਇਕ ਖ਼ਤ ਦੀ - ਸਰੋਦ ਸੁਦੀਪ

ਇਬਾਰਤ ਇਕ ਖ਼ਤ ਦੀ - ਸਰੋਦ ਸੁਦੀਪ

ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਕੋਈ ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨਾ ਦੱਸੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਜਾਗ ਉੱਠਿਆ ਸੀ | ਚੰਗੇ ਖਿਆਲਾਂ ਸਮੇਤ | ਆਪਣੀ ਸਮੱਗਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਹੋਇਆ | ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ’ਚ ਇਹ ਪ...

Read More
ਰੇਤੇ ਦੇ ਨਕਸ਼ - ਬਿਪਨਪ੍ਰੀਤ

ਰੇਤੇ ਦੇ ਨਕਸ਼ - ਬਿਪਨਪ੍ਰੀਤ

ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਾਂ। ਢੋਲਕੀ ਦੀ ਥਾਪ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਅਵਾਜ਼ ’ਚ ਗਾਉਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਣੀ। ਪੂਰੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਦਗੜ ਦਗੜ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤਰਦੇ ਜਾਣਾ। ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਣਾ ਜਿੱਥੇ ਅਵਾ...

Read More
ਅਧੂਰੀ ਅਲਵਿਦਾ - ਹਰਜੀਤ ਅਟਵਾਲ

ਅਧੂਰੀ ਅਲਵਿਦਾ - ਹਰਜੀਤ ਅਟਵਾਲ

ਪਿਤਾ ਦਾ ਫੂਨ ਆਇਆ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਢਿੱਲੀ ਹੈ ਤੇ ਆ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਵੋ। ਲਗਾਤਾਰ ਡਾਇਲੈਸਜ਼ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਸੁਰ ਉਭਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ...

Read More
ਅੰਕਲ - ਰਿਸ਼ਮਦੀਪ ਸਿੰਘ

ਅੰਕਲ - ਰਿਸ਼ਮਦੀਪ ਸਿੰਘ

"ਇਹ ਰਿਸ਼ਮ ਹੈ! ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਾਣੀ ਕਿ ਮਾਸਟਰ ਜੀ’’ ਕਹਿ ਕੇ ਕਿਚਨ- ਕੈਬਨਿਟ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਜਸਵਿੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰਾ ਤਆਰੁਫ ਕਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਚਲ...

Read More
ਕਿਰਨ ਪਿਆਰ ਦੀ - ਹਰਬਖਸ਼ ਮਕਸੂਦਪੁਰੀ

ਕਿਰਨ ਪਿਆਰ ਦੀ - ਹਰਬਖਸ਼ ਮਕਸੂਦਪੁਰੀ

ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਉਮਰ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿਚ ਸਾਂ ਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸਾਂ। ਉਮਰ ਦਾ ਉਹ ਮੋੜ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਅਜੇਹੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੰਦਾ ਹੋਰ...

Read More
ਜੇਬ ਕੁਤਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਸਹਿਰਾਅ

ਜੇਬ ਕੁਤਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਸਹਿਰਾਅ

ਗੱਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਇਕੱਤੀ ਸਾਲ। ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਡ। ਫਰਵਰੀ 1976 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ। ਜਨਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਲਗਪਗ ਠੱਪ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀ...

Read More
ਊਰਜਾ - ਭੁਪਿੰਦਰਪ੍ਰੀਤ

ਊਰਜਾ - ਭੁਪਿੰਦਰਪ੍ਰੀਤ

ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦਾਰਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ 'ਸਿੰਮੀ’ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਸੱਤਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋ ਚੱਲੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ,...

Read More
ਦੋ ਅਣਖੀ - ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ

ਦੋ ਅਣਖੀ - ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ

1988 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤੋਂ 'ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਵਿਚ ਇਕ ਖ਼ਬਰ ਲੱਗੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਅੱਠ ਬੰਦੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ...

Read More
ਸਿਰ ਸਲਾਮਤ ਹੈ - ਗੁਰਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ

ਸਿਰ ਸਲਾਮਤ ਹੈ - ਗੁਰਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ

ਦਸੰਬਰ 2005 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਧਮੋਇਆ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਡਾਕਟਰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ।ਮੈਂ ਮਾਰਫ਼ੀਨ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ...

Read More
ਕਾਮਰੇਡ ਰੁਲ਼ਦੂ - ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਮੀਰ

ਕਾਮਰੇਡ ਰੁਲ਼ਦੂ - ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਮੀਰ

ਕਾਮਰੇਡ ਰੁਲ਼ਦੂਜਦ ਪਾਰਟੀ ਚ ਆਇਆਤਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਆਖਿਆਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਦਲੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਆਖ਼ਿਰਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜਿਉਂ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੋਈਕਿਸੇ ਆਦਰਸ਼ ਖ਼ਾਤਿਰਕਾਮਰੇਡ ਰੁਲ਼ਦੂ ਨੇਪਾਰਟੀ ਚ ਪੈ...

Read More
ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਤ - ਤ੍ਰੈਲੋਚਣ ਲੋਚੀ

ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਤ - ਤ੍ਰੈਲੋਚਣ ਲੋਚੀ

ਇਹ ਗੱਲ 1986 ਦੇ ਸਰਦ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਾਂ। ਸਾਡੇ ਕਾਲਜ ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜ ਮੁਕ...

Read More
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇ ਹੰਝੂ - ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੁਸਾਂਝ

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇ ਹੰਝੂ - ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੁਸਾਂਝ

ਉਹ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਅਤੇ ਬੁੱਢੀ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਣੇ ਸਾਡੀ ਪੱਤੀ ਦੀ ਮੁੰਡੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ। ਅਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਐਨਕਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਲ...

Read More
ਦਿੱਤੂ ਅਮਲੀ - ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ

ਦਿੱਤੂ ਅਮਲੀ - ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ

ਚਾਰ ਮੁਰੱਬਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੁੱਛ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵੀਹ ਕੋਹਾਂ ਤੀਕਰ ਉਹਦੀਆਂ ਘੋੜੀਆਂ ਤੇ ਜੋੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਰ ਮੇਲੇ ਮੁਸਾਇਬੇ ਵਿਚ ਚੱਲਦੀਆ...

Read More
ਕਿੱਸੇ-ਕੈਰੋਂ ਦੇ - ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ

ਕਿੱਸੇ-ਕੈਰੋਂ ਦੇ - ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ

(ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਤੇ ਬਿਓਰੋਕਰੇਸੀ) ਸ. ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਿਓਰੋਕਰੇਸੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੜਾ ਬੁਗ਼ਜ਼ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੌਕਾ-ਬੇਮੌਕਾ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਕੱਢਦਾ...

Read More
ਅਮਲਤਾਸ - ਬਲਦੇਵ ਧਾਲੀਵਾਲ

ਅਮਲਤਾਸ - ਬਲਦੇਵ ਧਾਲੀਵਾਲ

ਓਕੁਲਵੰਤ ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ ਤੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨੲ੍ਹੀਂ ਆਉਣਾ। ਐਵੇਂ ਤੀਵੀਂਆਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ ਪਰ੍ਹੇ ਸਿੱਟ੍ਹ ਦੇਵੇਂਗਾ। ਤਾਂ ਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਝਕਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਂਹਦੈ ਏਹ ਪ...

Read More
ਕਾਲ਼ੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ - ਬੀਬਾ ਕੁਲਵੰਤ

ਕਾਲ਼ੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ - ਬੀਬਾ ਕੁਲਵੰਤ

ਏ ਕੇ ਸੰਤਾਲ਼ੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਸੀ। ਘਰੋਂ ਕੰਮ ’ਤੇ ਨਿਕਲ਼ਦੇ ਸਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਥਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਮੌਤ ਦਾ ਸਾਇਆਸਾਡੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦਾ। ਅਖ਼ਬਾਰ...

Read More
...ਤੇ ਬੱਤੀ ਬੁਝ ਗਈ - ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ

...ਤੇ ਬੱਤੀ ਬੁਝ ਗਈ - ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ

ਇਹ 1961 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।ਦਸੰਬਰ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਵਾਲ਼ੇ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ...

Read More
×
Login
Register
×

User Profile

Welcome, ... (...)

Recent Comments

  • Loading...

Recent Reactions

  • Loading...